احمد مجد الاسلام كرمانى

256

سفرنامه كلات ( فارسى )

علميه و دادن رشوه ؛ كارگذاران دولت عليه ايران كم‌كم نصف بلوچستان را دو دستى بانگلستان تقديم كردند كه امروز در قبال بلوچستان ايران بلوچستان انگليس پيدا شده ، فرقيكه دارد اين است بلوچستان انگليس آباد و بلوچستان ايران ويران است آنها با تبعه خود با كمال رفق و مدارا رفتار ميكنند و اينها نسبت به يك مشت بلوچ آنچه در عالم تصور شود ظلم و ستم روا ميدارند ، حتى آنكه نفوس آنها را هم خريد و فروش ميكنند و مكرر اتفاق افتاده كه اعضاء حكومت آنجا عروس يك شبه را از حجله ناز دزديده‌اند و داماد بدبخت را در اندوه ابدى گذاشته‌اند و همان نوعروس را بده تومان الى صد تومان در بازار برده فروشان فروخته‌اند از اينجهت بطور حتم و يقين مىنويسيم كه اگر اسلوب ظالمانه دولت ايران تغيير نكند ، تا ده سال ديگر تمام بلوچستان ما متعلق به انگليس خواهد شد و اين مشت تبعه مظلومه كه باقى مانده‌اند بطيب نفس به طرف انگلستان ميروند و با كمال منت قبول تبعيت ميكنند و هركدام از

--> - در جنوب كلات واقع است . لاس‌بيلا و مكران و كج در قسمت‌هاى جنوب غربى و جنوب شرقى واقع شده‌اند و از نواحى نسبتا كوچكند مانند پنج كور و كج ولى موقعيت سياسى و جغرافيائى مهمى را دارا مىباشند . خوران يا خاران كه در سمت شمالى واقع است قاعدتا جزو افغانستان بايد محسوب شود نه جزو كلات . مدعيان مقام خانى كلات فعلا عده‌اى هستند كه مهمترين آنها ملا محمد حكمران سروان تاج محمد حكمران جلوان و آزاد خان حكمران خاران مىباشد . متصرفات آزاد خان تقريبا جزو كلات است و مخالفت او حكم ياغىگريرا دارد و جز او كس ديگرى در اين سنوات اخير بر ضد خان كلات قيامى نكرده است . عمليات و تجربيات ماژورگرين در عرض سه سال 1858 ميلادى ( مطابق 1247 هجرى قمرى ) 1860 ميلادى ( مطابق 1277 هجرى قمرى ) در ميان تجربه‌هاى شرقى ما كه بمرور آشنا ميشويم بهترين كارهاست ، اين صاحب منصب تمام قوا و اقتدار حكومتى را در دست خود داشت و در هر كارى مشير و مشار خان كلات بوده و دستورها و نصايح او خانرا قادر نمود تا اينكه بدشمنان و مدعيان خود فايق آيد ، راه صواب و خطا را در هر موقع بخان مزبور خوب حالى نموده و صلاح انديشى كرده است . « تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس - تأليف محمود - محمود ص 721 »